De gevangenis is een overheidsinstelling en daar is de vakbond

nog altijd sterk aanwezig, om niet te zeggen dat ze heer en mees-

ter zijn. Ze komen sterk op voor de belangen van hun gesyndi-

ceerden, en het personeel in het algemeen. De verdediging van

het personeel in het algemeen. En terecht, durf ik te zeggen. Als

er van personeel meer geëist wordt dan overeengekomen, meer

en meer, en er zelfs geen gepaste verloning tegenover staat, dan

is het heel belangrijk en goed, dat mensen opkomen, vooral voor

hen die er van uit een bepaalde positie niet altijd in slagen, op te

komen voor zichzelf.

Tot daar niets mis. Maar wat doe je met werkende gedetineerden,

die werken onder toestanden, zo slecht als Bangladesh ? Een

ondermaatse verloning, geen vergoeding bij ziekte, een onder-

maatse hoeveelheid prestaties, indien het om allerlei redenen

niet past, valt er niet te werken enz…

Kortom, wat is de sociale rol van de vakbond in dergelijke momen-

ten, waar mensen alleen maar uitgebuit worden om het patronaat

nog meer te verrijken. Waarom staat dit nooit op de agenda ? Zijn

gedetineerden geen menswaardige werkers ?

Wat we verwijten aan de Pol Pots van de wereld, passen we zelf

toe, en niemand heeft enige reactie. Opnieuw waarom ? We doen

niets af van het vele goede dat de vakbondsmilitant beweegt, maar

soms is het nodig om wat breder te kijken.

Opkomen voor alle werkers zou een goed signaal zijn !

Ja, ik hoor het al kraken in je hoofd. Beste Marc, Rad is met een t,

een ‘t’ van anemoontje, van ‘t kansje, van ttz., ‘t is te zeggen. Maar

neen, het gaat ditmaal niet over die bruine diertjes, die hier in over-

vloed te bespeuren zijn. Het gaat over de Rad, nog een vakterm

van den bak, vakjargon, zoals n’een joint de culasse, in de gevan-

geniswereld.

Hier, in ‘t prison, is een Rad, een rapport aan directeur, ook gekend

als tuchtrapport. Als je hier tuchtig bent, krijg je een rapport. De vele,

ontelbare en steeds veranderende regels worden heel vlug gesanc-

tioneerd. Eens vriendelijk vragen aan een chef of er geen goeie dag

afkan, is voldoende om je een Rad te geven, en nadien een straf

wegens ‘intimidatie’.

Recent heeft men nog een reeks extra gevoelige punten ingevoerd.

Vroeger werden we per vleugel ( A/B/C ) binnengeroepen. Nu per

sectie ( nog zo een legerterm, wat hier staat voor de wondermooie

verdieping-gang). Maar sommigen durven al eens wat te laat toeko-

men… wel dat wordt dan bestraft met een ganse hoop administratie

– de procedure – en uiteindelijk een tuchtstraf, bv. 7 of 14 dagen

geen wandeling op de koer.

Dan schrikken ze van al dat werk, want alle dagen worden pakken

rapporten geschreven. Pedagogie, opvoedkunde is een studie,

psychologen zien dat ook een stuk in hun studies.  Volgens mij

werkt dat tegenwoordig anders.

Wij kenden nog de regel, maar dat is 60 jaar terug.

Toen waren we ook nog niet naar de maan geweest.

Heb jij ook al het nieuws gevolgd de laatste dagen ? Over de droog-

te. Het is weeral geklaag overal. De nieuwsberichten lopen er van

vol. Zelfs de groene grassprietjes van de voetbalvelden staan te

verdorren, nu ze uiteindelijk wat rust krijgen, maar geen water. Wat

een schande.

Zag jij ook die beelden van Jemen en Zuid-Soedan, mensen crepe-

ren van cholera, omdat ze geen drinkbaar water hebben. Durven wij

eigenlijk nog wel onze mond open doen ? De media besteden uren,

dagen aan het water probleem, en ondertussen sterven duizenden

mensen. Durven wij nog iets zeggen !  En ik denk dan aan slaven-

arbeid in Bangladesh, Pakistan, en ja ook in onze gevangenissen.

Maar dan denk ik : oei, Marc, je laat hier één van je narcistische trek-

jes bovenkomen ‘ik’.

Welnu, wie zijn al diegenen, die zagen over hun gazonneke dat dor

staat ? Ben je niet beschaamd. Ok, ik ben een narcist, maar wat met

al die verwende nesten ?  Het is niet de eerste maal in mijn leven dat

ik dit meemaak, maar zoveel geweeklaag heb ik nog nooit gezien.

Wat zit ik graag op mijn cel, ik heb geen enkel grassprietje te bewa-

teren.

Laat me toe hem Kurt te noemen. Zo een oerdegelijke Vlaamse

naam. Vlaamser kun je niet vinden. Robuust, een blok, en ja, zelfs

lief. De meest gekende is Kurt Rogiers. Wel, ik durf beiden, naar

karakter, best vergelijken. Altijd vriendelijk, altijd goedlachs. De

moderne Tijl Uilenspiegel en Lamme Goedzak, wie kent het ver-

haal niet.

Ditzelfde verhaal wordt hier zowat gebracht. Niets moet, alles mag.

Maar laat ons eerlijk, oprecht zijn met elkaar. Ja, we zijn wel de ge-

vangenen, en Kurt is de cipier, maar laat ons een modus vivendi

vinden. Jij lacht, ik lach. Jij bent correct, ik ben correct. Maar verder

gaan we niet. Vandaag ben jij hier, wat maakt het uit, als jij daar

morgen niet meer bent. Dan is er iemand anders.

Ik denk een grote wijsheid, zo is het leven. Komen en gaan. Onder-

tussen kunnen we elkaar waarderen en vooral respecteren. Jij je

straf, ik mijn werk. We doen allebei wat we moeten doen. Op het

eerste zicht, maar waarom dan ‘chef van de maand’ ?

Net omdat het zo een prototype is van wat minstens van een mens

mag verwacht worden. Zijn job perfect invoelen, zoals het moet.

Zoals de minister het hem opdraagt.

Wij zouden al vlug meer gaan verlangen, maar is dit wel correct ?

Kurt is mijn broer niet, is mijn sociaal werker niet, maar ik word wel

correct behandeld. Als ik meer wil, moet ik naar Brussel stappen.

Zolang de minister de regels niet aanpast, laat Kurt maar perfect

op zijn oerdegelijks wijze, Vlaams zijn.

Kurt we zijn met velen die blij zijn jou te kennen.

PA, PB, PG, IBVR, ATV, BVM, TV…  herken jij iets… ? Ja, ik lees

(denk ik) PA kijkt Teevee !

Dit zijn een aantal termen die hier veelvuldig gebruikt worden. Nee,

we zijn geen nummers, officieel alvast niet.. maar we horen wel

thuis in een biotoop waarvan we weinig of niets begrijpen. Ik was

nooit bij de snelsten, maar na 3,5 jaar snap ik het nog niet hele-

maal. En dan heb je nog de sterren en strepen die elk personeels-

lid draagt, behalve diegenen die boven het veiligheidscorps staan,

dat zijn burgers. Mensen zoals u, maar niet zoals ik.

Ik begrijp er geen snars van. Akkoord, we moeten het niet begrij-

pen, het is hun wereld en hun onderlinge structuren, maar het

ergste is dat ze ons duidelijk laten aanvoelen dat we er wel moeten

mee leven. Een persoon met een gouden ster, en wat gouden

strepen, bekijkt je veel norser aan dan een zilveren exemplaar.

Dezelfde gouden sterrengedoe, kan met zijn hoofd geen goede

dag knikken, naar een gewone soldaat ( wij dus, in kaki !) terwijl

een zilveren ster je wel goed kan bejegenen.

Neen, ik begrijp dit nog altijd niet. Maar is schreef vroeger reeds,

ik ben de rapste niet. Heb ik een hekel aan gezag ? Neen ! Ik heb

wel een hekel aan alles wat zijn gezag gebruikt om zichzelf te

manifesteren.

Waarom bestaan er geen sterren die staan voor liefde en lief zijn,

roze lintjes in je haar ?

Yolo, you’re my BFF.

(zeker lezen, noodkreet !)

Het is maandagmiddag 11.30u. Einde werkhuizen wordt er geroepen

Ik heb 238 stuks samengesteld, verdiende hiermee 5,5 euro, en haal-

de een bovengemiddeld resultaat. Maar ik ben ook kapot. Ik strompel

de trap af, om aan het einde, in een overvolle plaats, nog vijftien

minuten te staan wachten.

Ooit in een casbah van Marrakech geweest ? Wel, dit kan er niet aan

tippen. Mijn hoofd is leeg, of net niet. Het is overvol van geroezemoes.

Ik hou het niet meer vol. Mijn pijnstillers van deze morgen 6u zijn uit-

gewerkt. Ik snak naar anderen… ik ben verslaafd aan dat verkwikken-

de moment één uur na inname, enkele uren zonder rugpijn, spierpijn

in mijn arm, handen, vingers, enz.. maar dan zijn mijn gezwollen voe-

ten en onderbenen nog niet opgelost.

Vijf dagen max. kreeg ik pilletjes, en dan diende ik opnieuw het rijtje

af te gaan van ‘wachten, en genoeg’ ! Ben je niet beschaamd, pillen

pakken om te kunnen werken. Dat is niet goed voor je maag en je nie-

ren. En dan die administratie om een boterhammetje te mogen eten

om 9 u, omwille van mijn diabetes. Vier weken ligt het goedgekeurd

attest van uit de medische dienst al bij de directeur. Alleen een krabbel-

tje zetten. Ik zie het voor mij, de directeur kan het niet lezen, het ligt

al onder het stof.

Nog iets, zaterdag was het mijn verjaardag. De directeur ging komen

met een taartje, maar er waren geen kaarsen genoeg voor erop… tja

dat heb je als je ‘oudere klanten’ hebt.

Ik heb dan maar alleen gefeest, en gedanst. Mooi was dat, een perfect

koppel. Ik en mezelf, ik en mevrouw eenzaamheid. Ik denk dat we sa-

men nog kampioen gaan worden.

Inderdaad, mijn kop is leeg, of is het nu overvol ? Ik zou het begot

niet meer weten. Als je maar leute hebt met je miserie.

(Uit Matteüs 10, vers 26-22… Weest niet bang voor hen. Niets is be-

dekt, of het zal onthuld, niets is verborgen, of het zal bekend wor-

den. Wat ik u zeg in het duister, spreekt dat uit in het licht, en wat

ik in uw oor fluister, verkondig dat van de daken ).

Ik heb het er al dikwijls lastig mee gehad. De wijze waarop de media,

Justitie en aanhangen in de kijker zet. Meestal heel sensationele

verhalen, maar weinig duiding. Volgens mij heeft de media nog al-

tijd een democratisch belangrijke rol, om alle onheil en onrecht naar

buiten te brengen.

Welnu, ik doe een warme oproep, in het belang van onze ganse

maatschappij, om de huidige noodsituaties, die om allerlei redenen

niet in de openbaarheid komen, het is niet sexy genoeg, het is niet

sensationeel genoeg, maar het is wel erg genoeg. Het gaat om dui-

zenden mensen die continu onmenselijk worden beschadigd. Dit is

niet ‘straffen’, zoals onze moderne maatschappij wetenschappelijk

van overtuigd is.

Neen, dit is oog om oog, tand om tand. Media, verzet u, alleen u

heeft de kracht van verandering. Kijk in uw hoofd, en laat uw pen

vloeien. Laat uw naakte pagina’s vol staan van verontwaardiging,

dat nog altijd mensen elkaar onmenselijk behandelen. Hier en om te

beginnen dicht bij ons. En daar boven op, in nog vele andere  ‘Trump-

iaanse – maatschappijen’. Laat ons kijken naar de Scandinavische

landen die een voorbeeld zijn op vele vlakken.

Laat in uw hoofd kijken.

Ik zeg voor alles : sorry aan hem die het schoentje past.

Sorry, duizendmaal sorry. Ik was lomp. Even wat uitleg. Je weet wel

deze week, een hittegolf – officieel erkend trouwens – en daar heeft

iedereen het wel lastig mee. Daar moet men begrip voor opbrengen.

Nu ja, begrip, wat is dat ?

Dus, deze week was het zover, drie dagen na elkaar meer dan 30°

en dan mogen hier de luikjes open, zodat er wat ventilatie komt,

den trok, maar niet voor onzen dop, of pensioen, neen luchtcircula-

tie. Dit om het ‘houdbaar’ te maken. Je moet weten, mijn cel zit aan

de zuidkant, dus volle zon vanaf 14 uur, en dan is het hier overdag

gemakkelijk 40°, en s’ nachts 30°. Resultaat… na drie dagen, dood-

moe.

En dan komt de vierde dag, 25° buiten, en dan de regeltjes.. ja

‘t is geen 30°, dus de luiken blijven dicht. Weet je hoe lastig het is,

na drie dagen 30° en meer, met nog geen afkoeling op de vierde

dag ? Ja, heel lastig ( remember de uitputting van de dagen ervoor)

En ja, dan vraag ik : “waarom vandaag al toe.. ” en krijg ik daar

een koude douche over me heen. En terecht (?) want de man, is

zowat de enige die echt voor ons vecht, en moet dit waarschijnlijk

al voor de tiende keer horen.

Waarom zaagt iedereen aan zijn oren, oren die slap hangen van

de hitte ? Ik weet waarom ze zagen. Omdat hun oren slap hangen,

en omdat de oververhitte chef altijd een luisterend oor heeft, maar

vandaag hangt het slap.

Sorry, sorry, ik was empathie vergeten. Vergeef me !

We gaan natuurlijk niet iedereen over dezelfde kam scheren, of on-

derdompelen in hetzelfde bad. Maar ik hoor hier veel, heel veel

over advocaten. Som ik even op ? Neen, het heeft geen zin. Maar

enkele kenmerken komen steeds terug. Onverschilligheid, de an-

dere kant op kijken.. Pro – Deo, wat is dat nu juist weer ?  Voor

God, welke God ? Neen, geen enkele advocaat is God, maar voor

een gedetineerde is hij soms wel de laatste trede van  ‘the stairway

to heaven’. De laatste redplank.

En dan sta ik even stil. Zou er iemand zijn die beter weet dan om

het even wie, wat er hier omgaat tussen de muren ? Wie anders dan

de advocaat hoort alle verhalen ? En waarom komt er dan zo wei-

nig reactie ? Die vraag stel ik me steeds weer opnieuw. Ja hoor,

hier en daar staat iemand op, maar de meesten gaan vluchtig voor-

bij aan al die miserie, die slechts deel uitmaakt van het verhaal van

hun klant.

Het is niet hun verhaal. Kijk nu, alle miseries die ontstaan door de

budgetinkrimping, de afbouw van veel sociale contacten, de vita-

mines om te overleven. Ik zie, hoor, lees niets hierover in de advo-

catuur. Het is niet hun wereld. Het is net alsof ze toeschouwer zijn,

niet betrokken.

Wie is er trouwens betrokken ?

Nie goe bezig.

Het is aan het smeulen in onze gevangenissen. Overal werden

strenge besparingsmaatregelen ingevoerd in de laatste zes maan-

den, echter, één heilig principe bleef overeind. Er mag en zal niets

ingeboet worden op de veiligheid. Een item dat zowieso al hot was,

ttz. dezelfde normen voor 100 % klanten, terwijl amper 5 of 10 %

onveilig is.

Wie is de minister, die, net als dhr. Jambon, snel een oplossing kan

maken, en in zes maand tijd zijn gevangenissen wil omvormen in

categorieën, risicovolle en minder risicovolle klanten. Dit moet kun-

nen. Stop met erover te praten, te schrijven, doe iets in je eigen be-

lang en van gans de maatschappij. Want stel je nu eens voor, hoe-

veel schade er niet wordt aangebracht aan alle gedetineerden.

Ik sta niet in voor de verschrikkelijke gevolgen die de huidige frus-

traties bij de gemiddelde gevangene veroorzaken. Allereerst zijn er

de directe gevolgen van onbeleefdheid, agressie, die hun oorzaak

vinden in de ontluizing van socialisatie. Hoe minder sociale contacten

je hebt, hoe meer frustraties.

En, wat met de gevolgen op lange termijn ? Wat is het resultaat van

een menselijke ontering ? Hoe werkt dat in op de geest ? Och ja,

het zijn maar criminelen, dus ze zijn al ontspoord ! Is het doel van

gevangenissen echter niet re-integratie, re-socialisatie… Waarom

nog straffen als je je belangrijkste doelstellingen niet nastreeft ? Denk

je echt dat het effect van afschrikking nog afschrikt ??

Nie goe bezig.