Thomas Moore schreef exact 500 jaar geleden het beroemde boek

Utopia. Het werd gedrukt te Leuven. Waarom te Leuven ? Omdat

het toen een veilige plaats was om kritiek, verpakt in een mooi

boek, te leveren op de machtshebbers. Ruim 300 jaar later gebeur-

de hetzelfde toen Karl Marx onderdak zocht te Brussel.

Beetje per beetje wordt die openheid en die mogelijkheid tot kri-

tiek afgenomen. Vandaag de dag wil het hoofd van de politie, dat er

zelfs geen onderzoeken meer kunnen geschieden naar de politie.

Verhalen zoals Jonathan Jacobs ( de vermoorde jongen in de cel

te Antwerpen) ten spijt.

Wat zal er gebeuren met het recentste schandaal bij de politiedien-

sten die worden ingezet bij de repatriëringen ? Wedden dat dit ook

netjes onder tafel zal worden geveegd. Het past namelijk niet in het

mooie plaatje dat men ons wenst voor te schotelen. Daar waar de

gewone burger in de cel kan en zal belanden, wanneer men een

sociaal rechterlijke inbreuk begaat, zal in deze geen enkele betrok-

kene de cel ingaan. Laat staan dat er ook maar enige veroordeling

zal volgen. Hoogstens zal een blaam uitgesproken worden. Verder

zal het leven zijn gewone gang gaan.

De technische evolutie staat zover dat quasi elk telefoongesprek en

elke beweging op het internet kan worden opgevolgd. Hetgeen ook

gebeurd, zoals Snowden ons aantoonde. Privacy moet wijken voor

de beweerde veiligheid. Alleen moeten we vaststellen dat deze vei-

ligheid niet toeneemt ; wel worden allerhande verboden zachtjes aan

in de geesten van de mensen ingebakken : zo verdwijnt het contant

betalen beetje bij beetje uit onze maatschappij, en wordt het plastiek

kaartje onmisbaar. Maar daar schuilt nu juist het grote gevaar.

Immers, wie beheert die kaartjes ? Inderdaad, de banken die reeds

afdoende bewezen hebben niet betrouwbaar te zijn. En de politiek,

die loopt gedwee mee.

Ik wil niet al te veel details geven, omdat ik niemand zou compro-

miteren in zijn functioneren. Maar gisteren, maandag 24 april, be-

leefde ik een dag in de duuze, zoals ik die nog nooit beleefde.

Het was een dag, waarop ik behandeld werd als mens, wie ik ben.

En ja, dit heeft me heel erg deugd gedaan. Ik heb al boeken vol

geschreven met situaties die me storen en stresseren. Zo erg zelfs

dat ik het allemaal niet meer kan plaatsen, en zelfs mijn frustraties

niet kan kanaliseren.

Gisteren had ik een gesprek met iemand van de verantwoordelijken,

die toegaf me volledig te begrijpen. Niet betuttelend, maar op een

correcte wijze werd ik aangesproken, op hetzelfde niveau, goed

beseffend dat ik nood heb aan dergelijke gesprekken, en wetende

dat ze me pas op die wijze kunnen bijsturen tot een ander inzicht.

Heb ik dat dan gekregen ? Ja, en neen. Neen, als het mijn vast-

stellingen betreft, wat scheef loopt, loopt scheef. Maar het feit dat

verantwoordelijken soms ook gefrustreerd zijn, schat ik te laag in.

Maar dat lijkt uit geen enkele communicatie. Feit is wel, dat ik

misschien wat te rationeel omga met de meeste dingen, en weinig

plaats laat aan het emotionele compartiment.

Ja dus, wat betreft het besef dat heel wat positieve krachten bezig

zijn met de langzame verandering.

Ik had dus het bijzonder genoegen na dit 1,5 uur durende, mooi,

evenwichtig gesprek, ook nog een thee-visite te krijgen bij iemand

van de aalmoezeniersdienst. En ja hoor ook dit was top, en duurde

urenlang !

Stel je voor, wat een dag ! Nu, ik moet eerlijk blijven. Ik had al der-

gelijke momenten, maar te weinig, en eerlijk gezegd, nooit op een

‘open-gelijkwaardige-wijze’. Goed, ik moet correct zijn, iedereen

moet eerst iemand beter leren kennen, want zo ontstaan er meestal

wat reserves. En om volledig te blijven, ook zondag had ik al een

bijzonder aangenaam genoegen op mijn afdeling, een mooi gesprek

te hebben over de koers, de voetbal, en eten… ook echt wel mijn

interessepunten.

Maar niet dat is belangrijk, neen, het moment scheppen, daar draait

het hem om. Heeft Marc Den Dodo zijn verhaal dan toch zin ? Ik

heb hier maar één woord voor :  DANK.
Dank aan allen die me goed bejegenen en begrijpen.

In het verleden kreeg ik een tuchtstraf, omdat ik over iemand had

geschreven dat ie ‘onvriendelijk’ was. Wat een feit is. Ik mag bijvoor-

beeld ook niet schrijven dat mr. X, als directeur, onbekwaam is.

Kortom, ik mag feiten gewoonweg niet aanhalen. Ik dacht dat er een

burgerlijke rechtbank bestaat om bij ‘wantoestanden’ op te treden,

en zo eventueel een geschil te beslechten, desnoods met de bij-

passende schadevergoeding.

Neen, ook hier laat Justitie de wetgeving buiten beschouwing. Dit

wordt geregeld met interne- eigen afspraken en regels. Tuchtstraf-

fen is de oplossing, en wie trekt aan het kortste eind ?

Altijd dezelfde. Wat ik daar tegenover zo erg vind is dat Justitie

wel mag zeggen over ons wat ze wil. Niet met woorden of geschrif-

ten, maar met gedragingen, wat ook een manier is om iets te zeg-

gen. Justitie mag een lage dunk hebben over ons, en mag dit zelfs

uitdrukken door het dagdagelijks minachtend gedrag.

Mensen taxeren, woorden in de mond leggen die ze nooit uitspra-

ken, beleefdheid onbeantwoord laten, elke communicatie vermijden.

Onrechtmatig stukken laten verdwijnen. Klachten onbeantwoord

laten, ja zelfs diefstal plegen !

En ja hoor, wij hebben ‘ de rechtbank ‘ alleen als verweermiddel. En

weet je hoelang zo een procedure loopt ? 5 tot 6 jaar ! Overal in dit

land zijn mensen vertegenwoordigd door een belangenvereniging,

gedetineerden hebben niet dat voorrecht, laat staan het recht.

We kunnen alleen te biecht gaan bij onze eigen dader.

Ché basta una bonne canzone.

Neen, aub, geen medelijden. Dit is niet alle dagen, en elk moment.

En het is ook niet altijd van ‘ongelukkig zijn’ ! Een mens in den bak

leeft nogal in periodes. Meestal luister ik naar de radio, terwijl ik

schrijf, op Klara continuo, een klassiek programma. Stijlvol, rustig,

maar zo nooit verheven. En dan plots, zonder reden, stap ik eens

over naar  ‘ de grootste familie ‘, radio twee.

Een gans ander genre, maar af en toe komt daar dan ook een

‘klassieker’ naar voren, die heel wat herinneringen oproept. Er zijn

er de laatste dagen zo een drietal ( eigenlijk veel meer ) die eruit

sprongen. Sweet child in time, van Deep Purple. Machtig, en her-

inner je nog die 5 koppen in de Mountains op de kaft van hun LP ?

En dan hoor ik dat LP’s in vinyl weer in zijn. En ‘Simply Red’, de

enige echte rosse, ken je hem nog, van zoveel, maar vooral van

‘Fairground Attraction.. I love the thought of coming home to you..

passend hier…

En dan de klapper van deze morgen vroeg : Eros Ramazotti.. dit

is een mooi lied !

Ja, ik ween soms tranen met tuiten als ik aan al die vergane glorie

denk, maar het is ook waardevol, dat dit moois bestaat, en we er

nog ten volle kunnen van genieten.

Niet alles is kommer en kwel.

Wie niet ? Allemaal hebben we het wel een beetje in ons. Als er

iets loopt zoals we het niet graag hebben, zoeken we allerlei op-

lossingen om de dingen anders te doen draaien. De ene mens is

daar al wat vlotter in dan een ander.

Zo had, en heb ik veel af te rekenen met eenzaamheid.  23 van

de 24 uur per dag in een afgesloten ruimte zitten, alleen met je-

zelf, schept een band, maar dan ook maar alleen met jezelf. In een

tijd waar Facebook, Twitter, en andere sociale media ons leven be-

heersen, beleven wij de dagdagelijkse afzondering van enige so-

ciale communicatie. Wat denk je dat dit voor gevolg heeft ?

Ja, inderdaad, sociale afzondering, eenzaamheid, en dan frustra-

ties. Ik heb daar een oplossing voor gevonden, met name, ik praat

met jullie. Mijn dagelijkse portie ‘titels’ schrijven is eigenlijk een ge-

sprek uit eenzaamheid. Ik heb er zo een goed gevoel bij, wetende

dat mensen mee lezen, naar me luisteren. Ik kan u verzekeren,

dat hen, die hier zitten en dat niet doen, zich meestal heel eenzaam

voelen, wat ook hun familiale situatie is.

Weinigen van hier binnen, beseffen deze zware problematiek. Ik

heb het al vaak gehad over die engelbewaarders, die ons af en toe,

ondanks ze niet mogen, een gesprekje gunnen.

Mijnheer de Minister van Justitie, een weekje in een stilte oord kan

zo’n deugd doen. Een jaartje bak, in eenzaamheid, is verwoestend.

Zoek aub. de centen, en werf duizend sociale werkers aan ! Wij

hebben het nodig. De maatschappij zal u op termijn dankbaar zijn,

voor zoveel lef.

Nu ja, als je die kwaliteiten hebt, moet je die ook laten zien. Ik zou

dat ook doen als ik kon en mocht. Maar voor ons is dat hier niet

weggelegd. Wij mogen onszelf niet zijn. Wij zitten slechter dan op

de kostschool. Maar dan is er wel de vraag, is het passend, dat

directeuren dat wel vertonen.

Ok, iedereen is vrij, en doet wat hij wil. Maar soms zijn bepaalde

dingen niet passend. Bijvoorbeeld het fleurig opkleden van een

jonge, mooie, blonde directrice, midden een milieu van opgefokte

mannen, die vrouwelijk schoon zo dienen te ontberen.

Ik heb daar persoonlijk geen last van, heb mijn seks-gevoelens al

lang geconditioneerd. Maar ik zie en hoor de praat rond mij.

Nu, het uiterlijke doet niets af van de kwaliteit van iemand, maar

over die kwaliteit willen we het hier niet hebben.

Weet je wat er op het menu staat voor Pasen ?

‘Waterzooi van scharrelkip’, lekker hoor, maar wel in een interpre-

tatie van ondergetekende,

een snoeper.

Ik zag hem al staan van ver. Vol-rode jeans, bloemenhemd, bruin

gebrand. Leunend over de reling van het centrum, zijn troepen

aanschouwend, zonder goedendag. En daarrond één grote grijze

mierenmassa van bewegende gedetineerden, hier en daar ver-

stoord door het donkerblauw pak van een cipier.

Ja, ik heb ‘hypersensitiviteit’.  Ik voel alles anders. Meer in detail

dan de meesten. En waarom zeg ik dat ? De meesten zien dit

plaatje niet, maar voor mij is het storend. Terwijl wij verplicht wor-

den, ons te kleden in grijze vormeloze zakken, die ons laatste

deel van onze persoonlijkheid totaal afnemen, loopt daar een

Armani-model rond. Neen, ik vind dit niet gepast. En dit terwijl

de basiswet ( 2005 ) ons al 12 jaar toelaat, ook als gedetineerde

onze eigen privé kledij te mogen dragen. Maar hier in Gent, heeft

men nog altijd geen tijd gevonden om zich aan te passen aan de

wet !

Mijnheer de directeur, 12 Kerstdagen zijn al voorbij ondertussen,

en nu daag jij ons zo uit ! Is uw modieus voorbeeld wel zo toon-

aangevend, en vooral, is het passend gedrag in deze instelling ?

Of is dit de nieuwe trend, uzelf verheffen.

Nederig, gezeten op een ezel, kwam Christus de heilige stad

Jeruzalem binnen. Ja, in handelen is het hier een ezelsdracht,

‘t heeft dan minstens iets met ezels te maken.

Ons huidig rechtssysteem is opgebouwd op ‘ vergelding ‘. Ver-

gelding voor de woede die ontstaat bij het slachtoffer van een

delict. Woede, een emotie, is een handhaving van zelfrespect en

verzet tegen onrecht, maar tevens een bedreiging voor redelijke

menselijke interacties. In het concept woede, vinden we twee

onderdelen : de vergelding – wraak, en de krenking van onze eer,

de vernedering (onze status ).

Het is dus ook aan hen, om voor woede een kanalisatie, oplos-

sing te vinden. Schade aan het algemeen groepswelzijn, tegen

de groep, of een deel ervan, moet ernstig aangepakt worden.

Slachtoffers eisen een publieke erkenning dat het gedrag fout

is ( de veroordeling door de rechter ).

Dan is er nog de schade. Deze kan niet ongedaan gemaakt wor-

den door de dader ook te laten lijden ( vergelding ). Wij geraken

daar in onze maatschappij nog altijd niet uit. En onze politiek

denkt dikwijls op heel korte termijn ( kiesgewin ) en kiest dan ook

voor meer sanctioneren, met extra schades tot gevolg.

Wij gaan voor een welfaristische welzijns – visie. Inderdaad, we

dienen een oplossing te zoeken voor de terechte woede van de

slachtoffers. De erkenning  van de fout, publiekelijk door de rech-

ter, blijft behouden.

De straf bestaat uit een verplicht zorgtraject, inclusief een oplos-

sing voor de toegebrachte schades dmv. opvolging door een zorg-

commissie. De politiek zal ook vooral preventief werken, om zo-

veel mogelijk nieuwe delicten en slachtoffers te vermijden. Onder-

wijs en welvaart zijn een heel belangrijk onderdeel in deze wel-

faristische visie.

Ook hier , lieve lezer, excuseer ons voor onze oppervlakkigheid.

Dit is een heel moeilijk thema. We willen het alleen schematisch

benaderen, omdat het zo van belang is, in ons nieuw voorstel

rond detentiebeheer ( project Feniks / Recuperandos ). We ver-

trekken van het slachtoffer ( schadelijder bij een delict ), die te-

recht van uit zijn woede, erkenning vraagt, en een bescherming

(het sociaal contact).

Vergeving vindt zijn oorsprong in een Joods-christelijke traditie.

Er is de Goddelijke vergeving, en ook deze van mens tot mens.

Om vergeving te kunnen bekomen, is er de ‘bekentenis’ nodig,

het aanvaarden : ik zat fout. En berouw, spijt t.o.v. het schade-

object. Ik ben verantwoordelijk. Je moet zelf ook afkeuren wat je

gedaan hebt. Verder moet je inzet hebben, om anders te worden,

dus niet meer schade toebrengen. Je moet ook begrip opbrengen

t.o.v. de schadelijder, wat de schade heeft aangebracht. Verder,

minstens ook uiteenzetten dat die misdaad niet jouw ganse per-

soonlijkheid is, en je terug de goedkeuring van anderen ( de maat-

schappij) wil wegdragen.

Hoe moet de staat ( politiek ) omgaan met dit ganse gebeuren,

en de zorg voor voorkoming – preventie, van nieuwe-meer-slacht-

offers. Lees hiervoor : ‘ welzijn of vergelding, ons 4e en laatste

deel van deze serie.

Vrije wil, bestaat het ? Wat is het ?

Deze uitdrukking wordt meermaals gebruikt in onze ontwerp tek-

sten rond ‘ het Feniksproject / Recuperandos ‘. We willen u ook

graag een korte uitleg geven, waarom, en hoe wij dit zien.

Wij hebben een vrije wil, omdat we keuzes maken ! Dit is niet waar.
We maken continu keuzes, maar zijn die keuzes vrij ? Een keuze

maken ! Zonder interne of externe factoren die deze keuze bepa-

len ! Darwin zei al, dat dit een illusie was, zelfs bij de mens is dit

meestal instinctief. En dan komen we eventjes op het raakvlak

van de godsdienst. De pre-destinatieleer, God beschikt alles (vast-

gelegd), goed of kwaad ( onder meer de calvinisten). Ethiek, of

ook morele regels, zijn niet uitgevonden door de godsdienst, maar

is overgenomen van de door evolutie ontwikkelde dieren ( sociaal/

levende) inclusief de mens ( Darwin, natuurlijke selectie ).

Dus zelfs bij een mens zijn keuzes instinctief.

Voor een vrije keuze/wil, zijn die voorwaarden :

a.  Het mag niet de enige keuze zijn.

b.  het moet moet een ‘ reden ‘ verricht zijn.

c.  je moet echt het idee hebben, dat je de handeling uit jezelf ver-

     richt hebt.

Volgens neurobiologen is er geen vrije keuze, alles is bepaald door

erfelijke en omgevingsfactoren, deze hebben tijdens de vroege

ontwikkeling, een inwerking op onze hersenontwikkeling, en zo

wordt de structuur voor de rest van ons leven vastgelegd.    Ander-

maal dienen wij hieruit te besluiten, dat straffen, zoals we het nu

toepassen, geen goede oplossing zijn, zelfs totaal ethisch niet ver-

antwoord.