Nieuwewandeling, juni 2017.

Lieve lezer,

Er zit niet veel in dat hoofd. Tenminste, als je de wijze van hande-

len bekijkt. 67-jarige gedwongen tot slavenarbeid in Gentse ge-

vangenis, is één van de vele titels, die aantonen dat de directie

van het gevangeniswezen, niet echt begaan is met zijn mensen.

Men is sterk begaan met de vakbond, de veiligheid.. maar zorg

voor de mens ? Forget it !

Heel recent sprak ik met een eminent figuur uit de welzijns- en

zorgsector in het Gentse, en, schouderophalend kreeg ik zijn

antwoord, toen ik sprak over mijn nieuwe directeur.

Ik hoefde geen verdere uitleg. Alles was gezegd, met dat ene

gebaar.

Ik besloot dan ook geen energie meer te besteden aan : in het

hoofd van… verder te schrijven… de moeite niet !

Wie kent ze niet, Carmen Waterslaegers, de kampioene bij uitstek.

De vrouw van Xavier. En nu niet echt een voorbeeld van intelligen-

tie. Wie in zijn leven heeft het soap-gebeuren FC. De Kampioenen

nog niet gezien ? Het stuntelig omgaan met allerlei levenssituaties.

Wel, de saga van onze bakinstelling, daar kan FC. De Kampioenen

nog niet aan ruiken. De Nieuwewandeling, de duuze, dat zijn pas de

kampioenen.

Nadat ons bezoek werd beperkt, wordt nu ook telefoneren beperkt

tot éénmaal per dag. Wie heeft er al gehoord van : wil je straks bin-

nen twee uur even terugbellen …Hier hebben ze personeel, spe-

ciaal om nieuwe regeltjes te maken , maar dezelfde mensen hebben

blijkbaar weinig kaas gegeten van efficiëntie. Hun empathisch ge-

voel staat zelfs onder nul. Ze zijn dan ook koning in onvriendelijk

gedrag.

Ik heb deze week in mijn bed geweend, al kijkend naar een uitzen-

ding op Canvas over de Noorse gevangenissen. Echt om jaloers

op te zijn. Ondertussen boeren wij hier alleen maar achteruit, mee-

spelend in een soap zonder einde.

Leve de Xaviers en de Carmens !

Ja, ik vraag mijn overplaatsing aan naar de gevangenis in Noor-

wegen. Niet omwille van het meer luxueuze leven, maar om het

‘menselijk’ aspect. Deze week was er op Canvas, in het programma

‘checkpoint’, een uitzending over een vergelijking tussen een hoog-

beveiligde gevangenis in Noorwegen en de Verenigde staten. Ik

keek met bewondering naar het Noorse systeem, waar alles be-

rust op de belangrijke elementen : herstel en re-integratie.    Hier

wordt zorgend omgegaan met gedetineerden.

Ik geef  u enkele cijfers om over na te denken. Noorwegen kent een

herval (recidive) van minder dan 20 %, België 60 %. Amerika, die

instaat voor 5 % van de wereldbevolking heeft 25 % van alle gevan-

genen ter wereld.

Voor één gedetineerde in Noorwegen heeft men 1,5 personeelslid.

In Amerika 1/3, in België 3 /4.

Lieve lezer, het probleem is dat, als we niet willen investeren in onze

justitie, de bal automatisch in ons gezicht terug slaat, met veel meer

schade tot gevolg.

In België, investeren we 0,7 % van ons BBP. ( Bruto Binnenlands Pro-

duct ) in justitie. Het gemiddelde in Europa is 2,2 %, of drie maal zo-

veel.

Wie zal er de politieke moed durven te nemen, toekomstgericht te

denken ?

Het zat er al lang aan te komen, en het kon ieder moment gebeuren.

Staking van het uitvoerend personeel. En terecht. De opgelegde

besparingsnormen veroorzaken heel wat extra spanningen. Ge-

detineerden worden steeds meer op de proef gesteld, en dat uit

zich door allerlei frustraties, die onvermijdelijk aanleiding geven op

meer verbaal, en ja, zelfs tot fysiek geweld.

De dupe hiervan zijn natuurlijk de personeelsleden die in direct

contact staan met de gedetineerden. Minder wandelingen, bezoek-

uren, telefoon.. het komt de leefbaarheid niet ten goede. Alle be-

sparingen hebben vooral gevolgen voor de dynamische veiligheid.

Want aan de vele steriele, nutteloze regeltjes van de statische

veiligheid wordt niet geraakt.

Jammer dat verantwoordelijken de verkeerde keuzes maken. Ik

studeerde nooit sociale pedagogie, maar het is zonneklaar, dat

dergelijke regimes, inhoudelijke problemen scheppen. Iedereen

klaagt en zaagt, de gedetineerden, de cipiers, de sociale werkers.

De mentaliteit wijzigt zich echter op geen enkel vlak.

Integendeel, de aanval op elke sociale maatregel is ingezet. Be-

paalde mensen in het tussenkader verkneukelen zich in het star

opstellen en terechtwijzen. Ik dacht dat ooit een slimme directeur,

de hekken in het Gentse Centrum heeft afgeschaft, om de sociale

dynamiek te verhogen. Iedereen spreekt iedereen aan, weet je

wel.

Nu is het echter zo dat iedereen blaft iedereen af. Nu, het is ook

een manier van contact, alleen het resultaat is heel anders. Be-

grijpelijk dat er spontane acties komen, alleen kan en mag dit niet

bij de gedetineerden, zij hebben geen vakbond.

Hun belangen worden door niemand verdedigd .

Criminologen, psychologen, juristen, maken de dienst uit in onze

Belgische gevangenissen. Van hen zou je enige moderniteit ver-

wachten. Inzicht, in wat belangrijk is, tot re-integratie van de gede-

tineerden. Niets is minder waar op huidig ogenblik.

We hebben het al tientallen keren geschreven, wanneer we het

hebben over de sociale dynamiek binnen de muren. Evenzo wat

betreft de dynamische veiligheid, maar in deze titel wil ik het even

hebben over het aanbod aan werk.

Het soort van werk dat aangeboden wordt, is ver beneden alle

menswaardigheid. Er wordt veel geklaagd over bandwerk, maar

hier is het nog veel minder. Zonder nog te spreken over de onder-

maatse verloning. Echte slavenarbeid. Het ergste is het soort van

werk; men kan alleen voor tijdsinvulling zorgen, die geen enkele

meerwaarde te bieden heeft in de totale re-integratie, en dit in

een moderne maatschappij. Ik catalogeer het onder de noemer :

bezigheidstherapie.

En andermaal hoor ik achter mijn rug roepen : we hebben geen

budget. Neen, lieve dames en heren, jullie hebben geen lef. Lef

om echt voor jullie mensen op te komen, lef om toekomstgericht te

denken en uw minister onder druk te zetten. Ik durf dit ook wel

‘moed’ noemen. Moed om te durven out of the box van veiligheid

te denken. Moed om te durven gaan voor je idealen, die je als

student wel had. Moed om te durven kiezen voor mensen. Moed

om te durven tonen wie je als mens echt bent.

Moed om deel te nemen aan het Marc Dendodo verhaal, zie een

ander zo graag als jezelf.

Er zijn meer gevangenen dan renners in België. En er gebeuren

veel meer ‘belangrijke’ dingen binnen de muren, dan in de koers.

En, ondanks, is de koers alle dagen in de media, en de gevange-

nissen amper. Dit, terwijl er levens worden kapot gemaakt, mensen

gemarteld..daar spreekt de media met weinig woorden over.

Hoogst uitzonderlijk komen een aantal zaken in diezelfde media,

en dan nog meestal op een bedenkelijke wijze. Dieper graven, het

ganse systeem aan de kaak stellen, wordt niet gedaan. En als er

dan al eens een goede documentaire is, wordt hij liefst uitgezonden

op een zender met minder kijkers, zoals Canvas bijvoorbeeld.

Als het over de ongelukkigen uit den bak gaat, kunnen bepaalde

zenders hun op sensatie- jagende journalisten wel iets laten zien,

denk maar aan Pro Deo, of Catherine.

Alhoewel het om de ware ‘struggle for life’ gaat, komen gedetineer-

den alleen met sensationele zaken in de media, zoals bijvoorbeeld

de Kasteelmoorden. Mensen smullen van de vette kluiven van leu-

gens en bedrog.

Maar de ware verhalen, de schrijnende situaties, krijgen geen dage-

lijks forum. En ook er zelf voor instaan, wordt aan de gedetineerde

niet toegestaan. Iedereen die het waagde iets op het internet te

brengen, werd al op een of andere wijzen hiervoor gestraft. Waar zit

het verbond van journalistiek met hun ‘ vrijheid van spreken’ ?

We hebben het gemakkelijk over Turkije, Rusland enz.. maar we zien

ons eigen systeem niet onder ogen. Wie breekt een lans, en geeft

deze vergeten groep een forum ?….